یکی از مهمترین نکات هنگام ساخت یک دستگاه یا قطعه از روی نمونه خارجی آن، آشنایی با مفهوم مهندسی معکوس و دانستن تفاوت آن با کپی کردن است. در فرآیند کپی کردن یک دستگاه یا محصول، کلیه قطعات در شرایط کارگاهی و عموما بدون وجود مستندات فنی کپی می گردد. در این روش که اصولا به حالت سنتی انجام می پذیرد، مستندات و نقشه ها و مدل سه بعدی دستگاه تهیه نمی شود و متریال هر قطعه نیز به صورت اصولی ارزیابی نخواهد شد.
مهندسی معکوس پلی به سوی توسعه مدیریت بحران کم آبی در کشور
مهندسی معکوس پلی به سوی توسعه مدیریت بحران کم آبی در کشور

به گزارش افلاکیون، هم زمان با کاهش شدید بارندگی و تحریم‌های گستردۀ اعمال‌شده بر کشور شاهد آغاز بحرانی هستیم که عامل اساسی آن را یک عنصر حیاتی، یعنی آب شکل می دهد. بحران کم آبی که امروزه سطح زمین را فرا گرفته، آسیب ها و تهدیدات جدی را برای مردم در سراسر کره زمین ایجاد نموده است. در این میان ایران بنابر عواملی از قبیل موقعیت جغرافیایی خاصی که دارد، اختلال و نوسان در بارش از جمله کشورهای کم آبی به شمار می آید که وضعیت آب در برخی مناطق آن بحرانی است به‌همین دلیل ارائۀ راهکارهای مؤثر برای کاهش اثرات این بحران ضروری است.

 

مهندسی معکوس (Reverse Engineering) که از آن با عنوان مهندسی برگشتی نیز یاد می شود، فرآیندی است که به وسیله آن می توان اطلاعات طراحی در نرم افزار، ماشین آلات، هواپیماها، سازه های معماری و سایر محصولات را استخراج کرد و سپس مورد تجزیه قرار داد.مهندسی معکوس یا Reverse Engineering یکی از واژه هایی است که طی دهه های اخیر بسیار بیشتر از  گذشته مورد استفاده قرار می‌گیرد و حتی در ادبیات عمومی و اجتماعی هم وارد شده است.

 

یکی از مهمترین نکات هنگام ساخت یک دستگاه یا قطعه از روی نمونه خارجی آن، آشنایی با مفهوم مهندسی معکوس و دانستن تفاوت آن با کپی کردن است. در فرآیند کپی کردن یک دستگاه یا محصول، کلیه قطعات در شرایط کارگاهی و عموما بدون وجود مستندات فنی کپی می گردد. در این روش که اصولا به حالت سنتی انجام می پذیرد، مستندات و نقشه ها و مدل سه بعدی دستگاه تهیه نمی شود و متریال هر قطعه نیز به صورت اصولی ارزیابی نخواهد شد.

بر خلاف این روش، مهندسی معکوس قطعات و تجهیزات صنعتی، فرآیندی کاملا اصولی بوده که فعالیت هایی مانند دمونتاژ، مونتاژ، مدلسازی سه بعدی، تهیه نقشه های ساخت و آنالیز متریال را شامل می شود.

جالب است بدانید که مهندسی معکوس حتی توسط سازندگان اصلی نیز ممکن است به کار گرفته شود . زیرا به دلایل متعدد، نقشه های مهندسی اولیه با ابعاد واقعی قطعات (مخصوصا زمانی که قطعات چندین سال پیش طراحی و ساخته و به دفعات مکرر اصلاح شده اند)مطابقت ندارد.

 

عمده ترین دلایل استفاده از مهندسی معکوس اشاره میشود:

  1. تولیدکننده اصلی یک محصول یا قطعه دیگر آن قطعه را تولید نکند.
  2. تولیدکننده اصلی محصول دیگر وجود نداشته باشد در حالیکه مشتری به آن محصول نیاز داشته باشد.
  3. مستندات یک طرح ناکافی باشد.
  4. مستندات یک طرح یا محصول وجود نداشته باشد یا گمشده باشد.
  5. مشکلات عدیده ای در طرح یا قطعه توسط تولیدکننده اصلی وجود داشته باشد.
  6. نقشه های قطعه اصلی قدیمی باشد درحالیکه تولیدکنندگان از روش های جدیدتری استفاده میکنند.
  7. استفاده از مواد جدید در قطعه یا استفاده از تکنولوژی ساخت کم هزینه تر.

 

بحران کم آبی و راهکارهای آن با استفاده از مهندسی معکوس

ارزش و بهای آب هر روز بیشتر می‌شود. هر چه کمبود و بحران آب افزایش یابد، قیمت آن نیز بالاتر خواهد رفت. این مساله روی قیمت مواد غذایی نیز اثر مستقیم دارد. در صورت بروز کم‌آبی، برای پرورش گندم باید آب با بهای بالاتری خریداری شود، در نتیجه محصول نهایی هم با قیمت بالاتری عرضه خواهد شد.

معضل کم‌آبی در سراسر جهان وجود دارد و تقریبا همه سیستم‌های زندگی بشر را تحت شعاع خود قرار می‌دهد. وقتی منابع طبیعی آب‌های پاکیزه جهان رو به کاهش می‌گذارند، سازمان‌ها و فعالیت‌های زیادی تحت تاثیرات منفی این مشکل قرار می‌گیرند و خسارت‌های جبران‌ناپذیر آن به بدنه‌ی اقتصاد، جوامع و زندگی بشر غیر قابل انکار است.

در این راستا باید گفت که در راستای تامین آب قابل استفاده برای بشر می‌توان از تکنولوژی بهره گرفت. دو راهکار عمده برای بحران کم استفاده از دستگاه آب شیرین کن و سیستم‌های آبیاری هوشمند است.

 دستگاه آب شیرین کن

یکی از راه حل ها برای مقابله با مشکل کمبود آب شیرین، تصفیه آب شور از طریق فرایند شیرین سازی آب یا دستگاه آب شیرین کن است. بسیاری از مناطق در حال حاضر به منظور رفع مشکلات خود در زمینه کمبود آب به این فرآیند روی آورده اند. از دستگاه آب شیرین کن معمولاً برای تصفیه آب دریا و همچنین آب های زیرزمینی با غلظت بالای نمک استفاده می شود.

کشورهای عربستان‌سعودی، کویت، امارات‌ متحده عربی، قطر، عمان و بحرین تا ٢٠٠٨ میلادی دستگاه‌های آب شیرین کن با ظرفیتی معادل ٢۶‌میلیون مترمکعب آب در روز در حاشیه خلیج فارس افتتاح کرده‌اند. عربستان‌سعودی که بزرگترین واحد‌های آب شیرین کن دنیا را دراختیار دارد، تقریبا حدود ٧٠‌درصد نیاز خود را با شیرین‌کردن آب دریا تأمین می‌کند.

به هر حال سه فناوری شیرین‌سازی آب که در منطقه خاورمیانه به کار می‌روند، عبارت‌اند از RO یا reverse osmosis و MSF یا multistage flash و MED یا multi-effect distillation. روش‌های MSF و MED جزو روش‌های شیرین‌سازی واحد محور هستند اما در روش RO از نوعی غشا برای جدا کردن نمک از آب استفاده می‌شود. همه این روش‌ها پرهزینه هستند. علاوه بر آن به منابع کلان انرژی نیاز دارند. از لحاظ تاریخی، فناوری‌های شیرین‌سازی بیشتر در حوزه شیرین‌سازی آب دریا به کار می‌روند. دلیل عمده این روند آن است که از آن‌ها برای تولید هم‌زمان برق و آب آشامیدنی استفاده می‌شود.

این در حالی است که روزی ۲۲ میلیون مترمکعب آب خلیج فارس شیرین می شود، و سهم ایران فقط ۱ درصد است.

سیستم آبیاری هوشمند

سیستم‌های آبیاری هوشمند قطره‌ای در چندین سال گذشته با استقبال زیادی از طرف کشاورزان مواجه شده است. این سیستم ها تا میزان زیادی از هدررفت بی‌رویه آب پیشگیری می‌کنند. اما سیستم آبیاری قطره‌ای هزینه گزافی دارد و به همین خاطر بسیاری از کشاورزان توان مالی کافی برای استفاده از آن را ندارند.

از عوامل تاثیرگذاری که باعث گرایش به بهره گیری از سیستم آبیاری هوشمند در، گلخانه ها و در زمینه ی کشاورزی و یا در خانه هوشمند می گردد، اولاً صرفه جویی بالای آب در استفاده از این سیستم ها و ثانیاً انعطاف پذیری این نوع سیستمها با شرایط گوناگون زمین و منطبق شدن با نوع نیاز گیاه در مصرف آب است.

با نصب سیستم به فضاهای سبز میتوان پخش کننده های آب نصب شده در محیط (سیستم قطره ای،بارانی و …) را نیز کنترل نمود.

با نصب ایستگاه های سیستم هوشمند آبیاری و تقسیم زمین های مورد نظرتحت کشت به چندین بخش جهت آبیاری، میتوان پروسه آبیاری را حتی با سرانه پایین آب نیز انجام داد. بوسیله سامانه وایرلس سیستم هوشمند آبیاری و برقراری ارتباط بیسیم امن و بدون اختلال هیچگونه محدودیتی در مساحت و متراژ زمین یا باغ تحت پوشش سیستم هوشمند آبیاری وجود نخواهد داشت.

علاوه بر فرهنگ سازی و اصلاح الگوی مصرف آب، باید از ظرفیت و دانش پژوهشگران جوان کشور برای توسعه فناوری های نوین در این حوزه، به درستی استفاده کنیم. با توجه به هزینه های گزاف استفاده از این تجهیزات و وجود تحریم ها می توان با کمک گرفتن از شرکت های دانش بنیان اقدام به استفاده از مهندسی معکوس در جهت پیشبرد اهداف در مقابله به بحران کم آبی در کشور استفاده نمود که این امر نیازمند حمایت مسئولان کشور است . کما اینکه در استان اصفهان با توجه به هزینه های بالای شرکت های خارجی شاهد استفاده از مهندسی معکوس در استفاده از آب های خاکستری هستیم .